Bu romanları okumaktaki amacımız neydi?
Aslında popüler roman son derece genel bir tabir ve içine yüzlerce yazar binlerce kitap dahil edilebilir. Son dönem popüler olan yazarlardan ziyade Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren belki de 1960-1970'li yıllara kadar popülerliğini korumuş kitapları tercih ettik. Belki de bir neslin okuma alışkanlığını görmek istedik.
Popüler edebiyat deyince ne anlıyoruz?
Büyük kitleler tarafından sevilen, satın alınan ve okunan eserler bu tanım altında değerlendiriliyor. Popüler romanlar üretilirken aslında okurun beğenisi göz önünde tutuluyor. Ne yazarsak geniş kitleler satın alır düşüncesi de hakim. Diğer bir deyişle halkın seveceği konuları yazarın yaratıcılığı çerçevesinde uygun dil ve format kullanarak satışa sunmasıdır diyebiliriz.
Popüler roman/estetik roman sınıflaması ne kadar doğru? Bu sınıflamada hangi kriterlere bakılıyor?
Edebi anlamda böyle bir sınıflama yapılıyor. Bu noktada popüler roman için okuru fazla zorlamayan, daha sade bir dille yazılmış, başı sonu belli romanlar kastediliyor. Elbette yazarın kaleminin gücü de okurun tercihini belirliyor. Aynı konuda yazılmış her roman da popüler olmuyor. Estetik roman ise farklı teknikler (bilinç akışı, oyun, kolaj, zamanda sıçramalar v.s) ve normalin üstü hedef kitlesine yönelik dil, üslup barındıran, okurun zihnini romanla ilgili düşündüren metinler şeklinde kısaca tanımlanabilir.
1930-1950 yılları arasında karşımıza hangi popüler roman yazarları çıkıyor?
Bu konuda oldukça başarılı ve konuyla ilgili derli toplu bir çalışma yapan Alpay Doğan Yıldız'ın kitabında bahsettiği yazarlar arasında özellikle 3 isim öne çıkıyor: Kerime Nadir, Esat Mahmut Karakurt ve Muazzez Tahsin Berkand.
O yıllarda popüler romanların yaygınlaşmasının sebepleri ne olabilir?
1930-1950 yılları arasında bahs geçen yazarlar eserlerinin büyük bir kısmını günlük gazetelerde tefrika olarak yayımlıyorlar. Bu çift yönlü bir yarar sağlıyor: Arkası yarın şeklinde yazı dizisi ile gazetenin satışı artıyor diğer açıdan gazete sahipleri yazarlardan roman istiyorlar ve yazar bundan para kazanıyor. Kerime Nadir anılarında gazete sahiplerinin kendisinden roman sipariş ettiklerini ve Hıçkırık, Samanyolu gibi önemli romanlardan sonra sipariş üzerine Aşka Tövbe'yi yazdığını dile getiriyor. Yaygınlaşmanın bir diğer sebebi bu tarz romanların beyaz perdeye aktarılmaya uygun olması. İçlerinde aşk, intikam, entrika, şehvet, acı, zenginlik, fakirlik kısaca günlük hayatın her anı var. Bu da yönetmenler için kullanılabilir ve iyi bir malzeme anlamına geliyor. Aşağıda Aşka Tövbe filminden bir sahneyi ekledik:
Popüler romanların ortak noktaları var mıdır?
Ortak nokta çıkarmak için rastgele iki roman seçmeniz yeterli. Öncelikle büyük bir aşk yaşanması gerekiyor. Bizim seçtiğimiz kitaplarda kısmen fakir kız-zengin oğlan aşkı ele alınmıştı. Mutlu son için zorluklarla mücadele, araya rakiplerin veya kötü kalpli tiplerin girmesi gerekiyor. Tip kelimesini özellikle vurgulamak gerekiyor çünkü romanlardaki kişilerin çokluğu onları sadece iyi veya kötü tip haline getiriyor. Bu romanlarda baş kişinin bile zihninin içine girmek zor, anlatıcı bize olayları bir çırpıda anlatıyor. Kahramanların iyi eğitim almaları, spor yapmaları, piyano çalmaları, ahlaklı olmaları yine ortak noktalar arasında gösterilebilir.
Mekan seçimimizden de bahsetmeden geçmeyelim. Bakırköy'de Çingene Kafe'de toplandık. Oturduğumuz yerin duvarlarında, Türkan Şoray, Kadir İnanır, Zeki Müren gibi duayenlerin resimleri asılıydı. Tam yerine geldik dedik. Konuya çok uydu. Eski koltuklar ve eşyalar, duvarlarında resimler ile farklı bir havası vardı mekanın.
Sonuç olarak biz bu ay Türk filmi tadında bir okuma dönemi geçirdik. O yılların beğenilen, çok satan eserleriyle tarihte bir sayfa araladık. Kitaplar vesilesiyle çekilen filmlerinden replikler izledik. Kısaca çok keyif aldık. Popüler deyip geçmedik, edebiyatımızın bir dönemine damga vuran yazarları yeniden yad ettik.
